Wat maakt zwanger zijn na verlies anders?
Het verlangen om moeder te worden, is na eerder verlies vaak alleen maar sterker geworden. Je kunt niet wachten een gezonde baby in je armen te houden, liefde te geven en ervoor te zorgen. Maar 9 maanden kunnen ontzettend lang duren als je je zorgen maakt of angstig bent. Een zwangerschap van veertig weken voelt voor vrouwen die eerder verlies meemaakten eindeloos. In al die weken voel je je kwetsbaar. Je wilt niet bang zijn maar het is ontzettend moeilijk om vertrouwen te hebben in een goede afloop.
In mijn praktijk bied ik traumatherapie aan voor vrouwen die verlies hebben meegemaakt. In deze blog geef ik je alvast enkele tips en oefeningen om om te gaan met angst.
Om jezelf houvast te geven kan het helpen om tijdens je zwangerschap een plan te maken waarin je stap voor stap toeleeft naar het einde van het eerste trimester, tot de 20 weken echo of tot de uitgerekende datum. Zo’n plan noem ik een mijlpalenladder. Het helpt je om je angsten de baas te blijven, je stresslevel te verlagen, positieve gedachten de ruimte te geven en om te gaan met blijdschap naast verdriet.
Schuldgevoel
Verdriet om een kindje dat je bent verloren is er nog steeds. Sommige vrouwen schrikken daarvan. Zij verwachten dat met de komst van een volgende baby, het verdriet naar de achtergrond zal verdwijnen. Helaas werkt rouwen niet op die manier. Soms wordt het gemis juist sterker voelbaar. Vrouwen ervaren ook vaak schuldgevoel. Want mag je wel weer blijdschap voelen?
Schuldgevoelens kunnen er ook zijn naar het kindje dat komen gaat. Uit zelfbescherming zijn vrouwen terughoudend in het aangaan van een emotionele band met de baby. Want wat als het deze keer wéér misgaat. Je bent bang dat je zo’n groot verlies niet nog een keer aankan. Door je (tegen beter weten in) niet te hechten heb je het idee minder geraakt te worden. Hierin is het belangrijk om te weten dat naast verdriet en rouw ook blijdschap en vertrouwen kunnen bestaan. Deze verscheidenheid aan gevoelens zijn heel normaal als je opnieuw in verwachting bent. Wel zorgen ze voor een wervelstorm aan emoties.
Angst tijdens je zwangerschap na verlies
Het is niet zo gek wanneer je aan het begin van je zwangerschap vermoeid bent. Hormonen razen door je lichaam. Je lichaam werkt hard om voor het nieuwe leven te zorgen. Wat heel veel vrouwen zich niet realiseren is dat zwanger zijn na verlies extra vermoeiend is. De kans op een miskraam is onveranderd aanwezig. Dat weet jij als geen ander. Continu ben je bezig met voelen of alles nog goed is. Aan het begin van de zwangerschap kan dat zijn door regelmatig te controleren of je bloedverlies hebt of blijven testen ter bevestiging. Later in de zwangerschap stellen de bewegingen van je kindje je gerust. Maar ook in die fase kan je bijna obsessief bezig zijn met checken of de baby nog wel leeft. Zelf maakte ik met mijn gynaecoloog destijds de afspraak dat ik een echo mocht laten maken als ik bezorgd was. Dat idee maakte mij rustig. Ik heb er uiteindelijk niet eens gebruik van hoeven maken.
Angst is een allesoverheersend gevoel en daardoor een enorm krachtige emotie. We kunnen zelfs angst hebben voor angst. Je kunt regelmatig overvallen worden door een gevoel van paniek: je hart begint sneller te kloppen, je lichaamstemperatuur stijgt en je krijgt het benauwd. Je kunt het gevoel hebben flauw te vallen of zelfs dood te gaan.
Oefeningen bij angst of paniek
Hier volgt een grondoefening die je zou kunnen doen wanneer je angstig bent of een paniekaanval hebt, om weer terug te komen in het ‘hier en nu’. De bedoeling is dat je je focust op je omgeving. Hiermee leid je jezelf af van beangstigende gedachten en paniekgevoelens.
- Wat hoor je om je heen?
- Benoem 3 dingen die je ziet en beschrijf het gedetailleerd.
- Pak iets vast en geef aan wat je voelt.
- Ruik aan je handen, kleding of iets anders dat in je buurt is.
- Neem een slokje drinken en wees je bewust van de temperatuur, smaak of textuur.

Je kunt ook een ademhalingsoefening doen. Door angst en paniekgevoelens gaat je ademhaling vaak wat hoger in je borstkas zitten. Met deze oefening leer je je ademhaling weer naar je buik brengen.
Deze oefening werkt niet zo goed tijdens een angst of paniekaanval. Maar je kunt hem wel goed doen op het moment dat je je wat onrustig voelt.
Ben je al wat verder in je zwangerschap dan kan het ook wat lastiger zijn om je ademhaling naar omlaag te brengen. Zet je handen in je zij en adem naar je flanken.
Ademhalingsoefening
- Ga zitten of liggen op je rug.
- Adem 3 sec. in door je neus.
- Houd je adem 2 sec. vast.
- Blaas rustig in 6 sec. weer uit.
- Wacht even en je ademt rustig verder.
Deze oefening kun je een paar keer herhalen.
Reacties op je nieuwe zwangerschap
Uit onderzoek is gebleken dat vrouwen die eerder verlies meemaakten meer angst ervaren tijdens een volgende zwangerschap. Angstgevoelens zijn in jouw situatie dus helemaal normaal. Ze hebben niets te maken met onverwerkt verlies of niet klaar zijn voor een nieuwe zwangerschap. Helaas kunnen reacties van mensen uit je directe omgeving, je een heel ander gevoel geven. Naast de positieve en warme reacties die je bij het aankondigen van je nieuwe zwangerschap ongetwijfeld hebt gehad, kun je ook geconfronteerd worden met onbegrip, ongevraagde meningen en (goedbedoelde) adviezen. Terwijl juist de steun van mensen om je heen nu zo belangrijk voor je is. Realiseer je dat mensen vaak reageren uit ongemak, niet weten hoe ze met je om moeten gaan of wat ze tegen je zouden kunnen zeggen.
De impact van een nieuwe zwangerschap
De impact die een nieuwe zwangerschap heeft, is voor elke vrouw verschillend. Jouw achtergrond heeft hierin een aandeel. Heb je meerdere miskramen gehad? Werd je moeilijk zwanger? Is het duidelijk waaraan jouw baby is overleden? Ben je een wat oudere moeder? Of juist nog erg jong? Heb je gezondheidsproblemen? Spelen erfelijke factoren een rol? Heb je in het verleden last van angstklachten gehad? Mis je steun vanuit je omgeving? Zo kan ik nog wel even doorgaan. Jouw geschiedenis en achtergrond zijn mede bepalend in hoe je deze zwangerschap zult ervaren. Niet iedereen heeft daarin hetzelfde nodig.
Wat voor iedereen belangrijk is, is om goed voor jezelf te zorgen. Daarin zijn een aantal basiselementen essentieel. Dat klinkt heel voor de hand liggend. Maar op het moment dat je niet lekker in je vel zit, angstig bent of slecht slaapt dan kan je veel moeite hebben met gewoontes die voorheen geen enkele moeite kostte.
Zelfzorg
Beweeg!
Zorg dat je dagelijks ongeveer 30 min. beweegt. Intensief sporten is helemaal niet nodig. Een wandeling, yoga oefeningen of een stukje fietsen is heel helpend.
Eet gezond!
Eet gezond en gevarieerd en met regelmaat. Belangrijk voor jezelf en voor de baby die in je buik groeit. Voor uitgebreidere voedingsadviezen kun je terecht bij: Het Voedingscentrum.
Slaap!
Houd vast aan een slaapschema. Dat wil zeggen ga rond dezelfde tijd naar bed en sta rond dezelfde tijd op. 7 dagen per week. Creëer een avondroutine. Geen werk, geen telefoon, geen klusjes in huis een uur voordat je naar bed gaat. Zorg voor comfort in je bed en slaapkamer. Eet en drink niet te veel voor je gaat slapen en al helemaal geen cafeïne en alcohol.
Voor meer slaapadviezen kun je terecht bij: Netwerk Slaapoefentherapie.
Tijd voor jezelf!
Zorg ervoor dat je tijd neemt om je gedachten te verzetten door iets te doen wat je leuk vindt. Zonder dat je hierbij rekening hoeft te houden met iemand anders. Hieronder een lijstje met enkele suggesties.
Elke vrouw kan tijdens een zwangerschap na verlies haar balans weer terug vinden. Het kan zijn dat jij hierin behoefte voelt aan extra ondersteuning. Dat kost tijd en inspanning en wellicht heb je daar hulp van een deskundige bij nodig. Hiervoor kun je bij mij terecht.
“Inge, ik wil je heel erg bedanken voor alle hulp die je me de afgelopen maanden hebt gegeven. Ondanks dat er zeker genietmomenten in de zwangerschap waren, vond ik die maanden heel lang duren. Ik had me niet gerealiseerd dat de bezorgdheid vanwege een eerdere miskraam zoveel impact kon hebben. Het was fijn om vooral in die eerste maanden met jou te kunnen praten over mijn angsten. Ik heb veel aan je tips en oefeningen gehad. Mocht ik ooit weer in een soortgelijke situatie komen dan weet ik je te vinden en ik zal je ook zeker aanraden bij andere vrouwen. Ga vooral zo door want praten over je gevoelens helpt echt en er zijn zoveel vrouwen die dit (helaas) moeten doormaken.”
Meer lezen of behoefte aan hulp?
Als je angstig bent, kan dat een behoorlijke impact hebben op je relatie. Wil je hier meer over weten? Lees dan de blog: Relatieproblemen
Wil je meer lezen over hoe je een miskraam kunt verwerken. Bekijk dan 8 tips in de blog: Miskraam verwerken – 8 tips
Heb je behoefte aan persoonlijke ondersteuning? Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek en ontdek wat ik voor jou kan betekenen. Je bent van harte welkom.

